MIJN EERSTE ECHTE 'REGIE'-ERVARING BIJ EXPRESSIE

Door: Martijn van Wonderen


Maandag 24 oktober 2005 is het dan zo ver. Vandaag zal ik voor de eerste keer een repetitieavond van Expressie 'leiden'. Regisseur John van Dongen zit in LA en ik mag mij nu één avond gaan uitleven met de spelers... John heeft mij een aantal adviezen gegeven, maar heeft mij verder vrij gelaten in wat ik mag gaan doen.


Al vanaf de ochtend heb ik een vreemd gevoel in mijn buik. Ik speel nu al acht jaar bij Expressie en vind dit nog altijd erg leuk. Verleden jaar heb ik bij stichting De Kunst in Alkmaar twee korte regiecursussen gedaan en volgend jaar wil ik misschien aan de driejarige opleiding gaan beginnen. Het lijkt mij al lang leuk om te gaan regisseren en ook afgelopen jaar heb ik een aantal weken de honneurs voor John waar mogen nemen. Toen ging het vooral om het leren van tekst. Dit jaar werken we aan de hand van improvisatie, iets dat ik toch best wel moeilijk vind.


Tegen het einde van middag staat mijn besluit vast. Ik doe dit vanavond en daarna nooit meer!! Geen opleiding...gewoon lekker spelen!! Ik ben zo nerveus en wil het natuurlijk goed doen. Ik heb al een schema gemaakt met de oefeningen die wij vanavond gaan doen. Ook wil ik gaan bewegen op muziek tijdens de warming-up, maar welke muziek moet ik daarvoor gebruiken en zal iedereen het wel leuk vinden? Ik krijg tijdens het avondeten geen hap door mijn keel. Het is inmiddels zes uur en over twee uurtjes zal ik moeten beginnen. Zal iedereen er zijn? Zal iedereen naar me luisteren? Dit zijn slechts enkele van de vele vragen die door mijn hoofd gaan.


Mensen die mij kennen, weten dat ik een druk mannetje ben. Hoe kan ik in hemelsnaam een repetitie leiden? Op de tafel liggen stapels met toneelboeken. Ik heb besloten om een warming-up te doen, zoals John deze ook altijd doet. Maar John kan dit erg goed, ik hoop dat ik het er ook zo vanaf kan brengen. Uiteindelijk heb ik ook een cd met latin-muziek gevonden, die ik wil gaan gebruiken tijdens de warming-up, lekkere dansmuziek. Ook wil ik nog een concentratieoefening gaan doen. Ik heb inmiddels een rooster gemaakt voor de avond en heb nog wat andere dingen voorbereid.


Om halfacht ga ik richting Santmark. Ik wil toch niet te laat zijn. In de recreatiezaal zet ik de tafels aan de kant en begin ik met het zetten van koffie en thee. Om kwart voor acht komen de eerste spelers binnen. We beginnen met de koffie en de thee, maar mijn hoofd zit al bij de warming-up. Verleden jaar kon ik aan Irma (Karssen) vragen of zij de warming-up voor haar rekening wilde nemen. Zij heeft al jaren ervaring en zij kon er ook voor zorgen dat ik rustig in balans kwam. Helaas is Irma aan het einde van het vorige seizoen, na jaren van spel en inzet voor Expressie, gestopt. Nu sta ik er dus helemaal alleen voor. Geen wijze raad! Niemand die het van mij kan overnemen.


Om vijf over acht gaan we dan beginnen. Er zijn in totaal acht spelers. Saskia is met John mee naar LA en Marieke Neervoort is er een aantal weken niet bij, dus we zijn verder compleet. We beginnen met wat isolatieoefeningen waarin we de nek, borst, heupen, benen, voeten en uiteindelijk het gezicht los maken. Iedereen doet lekker mee, dus dat begint goed. Hierna gaan we door met een oefening op muziek. Steeds maakt iemand een beweging die de rest dan kopieert. Ik vraag Astrid om te beginnen met een beweging, terwijl ik de cd in de speler stop. Ik heb altijd een hekel aan deze oefening gehad, maar nadat we deze oefening dit jaar al een paar keer hebben gedaan, vind ik hem toch wel heel erg leuk. Lekker bewegen en dansen op muziek. De eerste klanken van Gloria Estefans "Conga" klinken door de zaal en Astrid begint met haar beweging. Het ritme zit er gelijk lekker in...


Nadat iedereen een keer aan de beurt is geweest, gaan we door met dezelfde oefening, maar nu terwijl we achter elkaar door de zaal heen lopen. Iedereen is enthousiast en ook ik heb het gevoel dat we lekker op gang zijn. De zenuwen van het begin zijn weg en ik vind het leuk. Als we hiermee klaar zijn, gaan we door met een concentratieoefening. Ik maak twee groepjes van vier. Terwijl het ene groepje naast elkaar gaat staan, gaan de andere vier zitten. Zonder elkaar aan te kijken en een teken te geven moet iedereen tegelijkertijd een stap naar voren zetten. Dit gaat de eerste keer nog niet zo goed, maar na een paar keer proberen gaat het prima. Ook de tweede groep van vier krijgt het na een paar keer voor elkaar. Tot zover de warming-up.


Improvisatie


We gaan nu door met de eerste improvisatieoefening. We gaan beginnen met een scène met twee personen, waarin er steeds iemand bij komt. Deze persoon bepaalt de plaats waar de scène zich afspeelt. De rest zal zich hieraan moeten aanpassen. De persoon die er als eerste was, moet zorgen dat hij of zij zo snel mogelijk op een natuurlijke manier uit de scène stapt. Als extra moeilijkheidsgraad krijgt de speler die erbij komt een envelop met daarin een karaktereigenschap. De mogelijke karaktereigenschappen die er zijn:


Perfectionist: alles op orde brengen

Opschepperig: aandacht trekken

Lui: vermijden iets te doen

Vriendelijk: de sfeer verbeteren

Neerslachtig: bescherming zoeken

Agressief: zoveel mogelijk contact maken (niet fysiek)

Somber: alles verwerpen wat interessant kan zijn

Ongelukkig: steun zoeken

Verward: niet duidelijk

Inhalig: pakken wat ik pakken kan

Gedienstig: jezelf aanbieden

Nerveus: op je hoede zijn


In het begin van de oefening is het de bedoeling dat iedereen steeds zijn eigen karaktereigenschap aanhoudt. Vooral in het begin is de oefening nog niet helemaal duidelijk bij iedereen, maar na wat aanwijzingen gaat dit steeds beter. Iedereen doet zijn best en er ontstaan leuke scènes. Iedereen heeft er duidelijk plezier in.


Nadat iedereen aan de beurt is geweest, komt het vervolg op deze oefening. Weer wordt er een scène begonnen, maar nu moeten de spelers die al in de scène zijn de karaktereigenschap van de persoon die erbij komt, proberen over te nemen. Na een korte tijd vraag ik dan welke eigenschap hij/zij denkt dat het is. De plaats van de scène verandert nu niet. Het gaat vooral om de karaktereigenschappen. Ook dit gaat lekker en de meeste keren weet iedereen op een goede manier de karaktereigenschappen neer te zetten.


Plankenkoorts


Hierna gaan we beginnen aan een oefening die vooral leerzaam is, maar ook erg leuk. Ik maak vier groepjes van twee, die ieder een scène gaan spelen. De bedoeling is dat de scène zich afspeelt vlak voor een voorstelling. Er staan twee stoelen waarop iemand zit. Eén van de twee personen heeft plankenkoorts en durft niet meer op. De andere probeert deze persoon over te halen om het toch te doen. Op deze manier ontstaan er leuke en vaak ook wel heel grappige scènes. Nadat allevier de groepjes aan de beurt zijn geweest, draaien we de rollen om en spelen we de scènes nog eens.


Hierna houden we een pauze. Hetty had al aangegeven niet de hele avond te blijven en gaat samen met Jaap (onze technische man en haar echtgenoot) naar huis. Ze bedankt me en geeft aan dat ze vindt dat ik het goed doe. Ik ben blij en ook tijdens de pauze blijkt iedereen wel tevreden te zijn over de repetitie. In de pauze geef ik iedereen nog wel een opdracht voor na de pauze. Iedereen moet een rekwisiet (object) zoeken dat hij/zij na de pauze moet gaan gebruiken. Wat we ermee gaan doen, zeg ik nog niet.


Rekwisietenoefening


Na de pauze heeft iedereen zijn of haar rekwisiet en geef ik de opdracht. Iedereen krijgt ongeveer drie minuten om een scène te spelen waarin afscheid wordt genomen van het rekwisiet wat je dierbaar is. Het leuke is, dat niet iedereen rekwisieten heeft gekozen die je in eerste instantie voor deze oefening zou kiezen. Dat is ook de reden dat ik hierover nog niks heb gezegd.


Marieke Saat bijt het spits af met een houten koffer die ze wegbrengt, maar eigenlijk niet weg wil brengen. Hierna neemt Dorrie afscheid van haar koffiekan waarmee zij jaren lang koffie heeft geschonken als koffiejuffrouw. Wilco heeft een oude koffiekan met stamper gekozen en hij lijkt niet rouwig te zijn, dat het ouwe ding eindelijk weg kan. Hester speelt een plantenliefhebster, die afscheid neemt van een dode plant en Jimke twijfelt of zij haar oude theeblad met de verhuizing wel mee wil nemen. Uiteindelijk vraagt Arie zich af of hij een liefdesbrief van een vroegere vriendin nog moet bewaren en heeft Astrid net een kaarsje gevonden waar ze gelijk erg aan gehecht is geraakt. Na deze leuke scènetjes komt er een einde aan de avond. Iedereen was tevreden en ook ik heb een voldaan gevoel. Misschien dat ik toch nog wel die opleiding ga doen...


Iedereen bedankt voor de aandacht!!